Prof. Dr. Mine DURUSU TANRIÖVER

Genel Dahiliye Bilim Dalı’nda ve Hacettepe Üniversitesi Aşı Enstitüsü Bağışıklama Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi

Sağlık okuryazarlığı: Toplumun sağlık ve refah düzeyini arttırmak için temel bir iyileştirme alanı

Modern sağlık sistemi, hizmetten yararlananlar ve yararlanacak olanların çoğu için son derecede karmaşık bir yapıdadır. Kişilerin kendileri ve/veya yakınlarının sağlık sorunları ve verilen hizmetle ilgili olarak bilgilenmeleri, sorumluluklarını ve haklarını bilmeleri ve sağlık ile ilgili kararlar verebilmeleri beklenmektedir. Sağlık okuryazarlığı (SOY), bireyin sağlığını koruyucu, geliştirici ve bozulan sağlığını iyileştirici şekilde temel sağlık bilgilerini ve hizmetlerini edinebilme, yorumlayabilme ve anlayabilme kapasitesidir. En basit haliyle verilen tıbbi bir broşürü okuyup anlamaktan başlar ve kişinin kendi hastalığı ile ilgili bilgileri edinip sağlığıyla ilgili bilinçli seçimler yapmasına kadar uzanır. Sınırlı ya da yetersiz SOY’un yanlış sağlık kararları, yanlış ilaç kullanımı, daha riskli davranışlar, daha kötü sağlık göstergeleri, daha fazla hastaneye yatış ve acil servis başvurularıyla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Maalesef, ülkemizde SOY oldukça sınırlı düzeydedir. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması göstermiştir ki, toplumun %64,6’sı “yetersiz” veya “sorunlu” SOY düzeyine sahiptir. Bu veri, ülkemizdeki 40 milyondan fazla insanın “yetersiz” ve “sorunlu” düzeyde SOY’a sahip olduğuna işaret etmektedir. Oysa ki, yüksek düzeyde SOY hem bireyin sağlığının korunması, hem de sağlık hizmetlerinin verimli kullanılması ve de sürdürülebilir bir sağlık sistemine sahip olabilmek için azami öneme sahiptir.